Home
Lekcje biblioteczne- "Nasielska diaspora żydowska"
Wpisany przez Izabela Mazińska   
czwartek, 19 grudnia 2019 14:26

W dniach 16 i 17 grudnia w czytelni biblioteki zgromadzili się uczniowie klasy I ab, I c, II i III  Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku, aby   wysłuchać  wykładu  dra Stanisława Tyca dotyczącego dziejów nasielskiej diaspory żydowskiej.
Na wstępie prelegent przybliżył  genezę żydowskiego osadnictwa na ziemi nasielskiej, omówił dynamikę i mobilność terytorialną wyznawców judaizmu. Wskazał również główne źródła utrzymania nasielszczan na przestrzeni dziejów podkreślając dominującą rolę  Żydów w handlu i rzemiośle. Wskazane zostały współczesnym miejsca związane z kultem religijnym starozakonnych, z szeroko pojętą kulturą i oświatą. Spora część wykładu dr. Stanisława Tyca dotyczyła szczegółowego omówienia lokalizacji obiektów handlowych, warsztatów rzemieślniczych oraz punktów usługowych. Jako ciekawostkę należy uznać fakt, że niektóre nazwiska żydowskie odpowiadały wykonywanej profesji i tak np. Szachel Kubeł sprzedawał naczynia kuchenne i wiadra, a Fajga Guzik był sprzedawcą pasmanterii i guzików. Na uwagę współczesnych zasługuje również duża liczba funkcjonujących w okresie II RP w Nasielsku restauracji, herbaciarni, piwialni i winiarni. Przedwojenny Nasielsk tętnił życiem, było tu gwarno i tłoczno. Żydowska aktywność w handlu, rzemiośle i usługach powodowała, że dochód na głowę mieszkańca Nasielska był wyższy niż w innych ośrodkach miejskich Mazowsza Północnego takich jak Ciechanów, Nowy Dwór Mazowiecki czy Grodzisk. Nasielscy Żydzi uprawiając typowo miejskie zawody przyczynili się do aktywizacji ekonomicznej naszego miasta i regionu. Nie zabrakło również obszernych cytatów z twórczości takich piewców judaizmu jak Isaak Singer, Szolem Alejchem czy Yohanan Pertovsky-Shtern , którzy opisywali społeczność żydowską Mazowsza na przełomie XIX i XX w.
Słuchając ciekawego, ze swadą przekazanego wykładu można było odczuć czar dawnego Nasielska, tym bardziej, że prezentowane były również dawne fotografie nasielszczan o proweniencji żydowskiej pozyskane od Gleena Kurtza, nowojorczyka o nasielskich korzeniach, z którym dr Tyc pozostaje w bliskim kontakcie. Uczestnicy wykładu  mogli obejrzeć mozaistyczne książki pisane w języku jidysz oraz po hebrajsku, a czytane od „tyłu”, ponieważ strona tytułowa znajduje się na końcu egzemplarza, macewę czyli fragment nagrobka o ciekawej ornamentyce oraz mezuzę tj. ramkę ze zwitkiem pergaminowym, na którym był wypisany werset z Tory, którą umieszczano po prawej stronie drzwi wejściowych mieszkań żydowskich.
Na zakończenie prelegent podziękował za udział, za zainteresowanie, wnikliwe wysłuchanie wykładu i zaprosił na następne spotkania z historią do naszej biblioteki, m.in. jeden z wykładów poświęcony zostanie 100-tnej rocznicy „Cudu nad Wisłą” w 1920 roku, ponieważ przyszły rok jest rokiem jubileuszowym.