162. rocznica wybuchu powstania styczniowego

          Są ważne daty i rocznice, o których należy pisać, aby podtrzymywać w społeczeństwie żałobne memento jako podzwonne wstrząsającego rozdziału sagi narodu polskiego, jakim niewątpliwie było powstanie styczniowe. O tym wydarzeniu pisało wielu autorów, a wśród nich należy wymienić choćby: Stefana Kieniewicza, Józefa Piłsudskiego, Stanisława Zielińskiego, Aleksandra Kociszewskiego, Ryszarda Juszkiewicza i Janusza Szczepańskiego. Na naszej, lokalnej arenie historiografii regionalnej, całościowe opracowanie przedstawiające przebieg insurekcji 1863 r. w rejonie Nasielska, wyszło spod pióra Stanisława Tyca w 2023 r. w 160. rocznicę wybuchu tego zrywu narodowego. Pisząc o powstaniu styczniowym, autor korzystał z istniejących już monografii, w tym również własnych – uzupełniając je w miarę konieczności.

            Stan wiedzy historycznej na temat powstania nie zmienił się od czasu wzmiankowanego opracowania, zatem należy odesłać Czytelników do jego lektury, przypominając, że znajduje się na profilu społecznościowym Facebook Nasielskiego Domu Edukacji i Historii pod następującym linkiem: 
https://www.facebook.com/permalink.php?story_fbid=pfbid03vn6bBXs7v7u9Ctia5WYtZAYouQc47cSAezfQGJJCnMTRngQRxLjDFKtYUF1a7hcl&id=100076280261519.

            Dla nas nasielszczan, omawiana problematyka historyczna jest niezmiernie istotna z uwagi na liczny udział mieszkańców regionu w walkach powstańczych oraz innych formach oporu wobec moskali. Nie bez kozery Stefan Żeromski w noweli pt. „Rozdzióbią nas kruki, wrony” umieścił akcję dramatycznego epizodu powstańczego właśnie w okolicach Nasielska. Warto z całą pewnością ponownie przeczytać tę książkę będącą w zasobie nasielskiej biblioteki.

            Z zakresu kultury materialnej związanej z powstaniem styczniowym niewiele przetrwało do czasów współczesnych. Pozostała jedynie figura przydrożna, a właściwie jej późniejsza rekonstrukcja, zlokalizowana przy zbiegu ulic Kościuszki i Kolejowej. Oprócz niej, istnieje nagrobek nasielskiego szewca Franciszka Sobocińskiego – uczestnika powstania zesłanego na syberyjską katorgę, któremu udało się powrócić do naszego miasta. Z zakresu kultury niematerialnej można wymienić nazwę jednej z ulic im. „Romualda Traugutta” ostatniego dyktatora powstania 1863-1864 r. Zdaniem pracowników Nasielskiego Domu Edukacji i Historii warto jednej z ulic lub może ronda czy skweru nadać miano „Powstańców styczniowych i Sybiraków”, tak aby na co dzień przypominała mieszkańcom miasta i całego regionu o tym ważnym wydarzeniu politycznym drugiej połowy XIX w., które nie było przecież ostatnim etapem walki o wolność i niepodległość. Powszechnie wiadomo, że później był rok 1905, następnie rok 1918, czy też rok 1920 jako czas triumfu polskiego oręża nad nawałą bolszewicką. Można zaryzykować stwierdzenie, że nie byłoby tych wielkich dat, gdyby nie było roku 1863.