217 lat Francuzi czekali na ten gest

22 grudnia 2023 r. na cmentarzu wojennym w Nasielsku przy zbiegu ulic Płońskiej i Lipowej, doszło do uroczystego odsłonięcia tablicy upamiętniającej żołnierzy wojsk napoleońskich poległych w batalii o Nasielsk stoczonej 24 grudnia 1806 r. Obok odsłonięcia utrzymanej w napoleońskiej stylistyce tablicy, dokonano podniesienia na maszty flag Cesarstwa Francuskiego i Księstwa Warszawskiego. W tej podniosłej i patriotycznej uroczystości wzięli udział włodarze nasielskiej gminy w osobach: Pan Bogdan Ruszkowski – Burmistrz Nasielska, Pan Andrzej Waldemar Kordulewski – Zastępca Burmistrza Nasielska, Pan Marek Maluchnik – Sekretarz Nasielska. Nasielski samorząd reprezentował Pan Jerzy Lubieniecki – Przewodniczący Rady Miejskiej i Wiceprzewodniczący Rady Miejskiej - Pan Dariusz Kordowski, natomiast władze powiatu nowodworskiego reprezentował Pan Radosław Kasiak – członek zarządu powiatu, Kierownik Wydziału Inwestycji, Zamówień Publicznych i Programów Strukturalnych Urzędu Miejskiego w Nasielsku. Wśród uczestników uroczystości znalazł się również Pan Janusz Konerberger – lokalny działacz społeczny i gospodarczy, Pan Zdzisław Suwiński – historyk regionalista, Pani Hanna Pietrzak – dyrektor Centrum Usług Wspólnych w Nasielsku, Pani Maria Domagała z Nasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, Pani Lidia Rutkowska – dyrektor Zarządu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej w Nasielsku, Pani Anna Kotarbińska – tłumaczka archiwaliów francuskich i Pan Waldemar Wróblewski – wieloletni nauczyciel i działacz samorządowy, a także grupa harcerzy 4 GZ „Poszukiwacze Żywiołów" i 4WDH „Strażnicy Żywiołów”.
Inicjatywa uczczenia pamięci żołnierzy napoleońskich spoczywających w ziemi nasielskiej wyszła od Jolanty Budziszewskiej-Rogalskiej – dyrektor Miejsko-Gminnej Biblioteki Publicznej w Nasielsku oraz dra Stanisława Tyca, którzy stoją na stanowisku, że warto kultywować pamięć o tych, którzy przynieśli nasielszczanom namiastkę wolności, a był nią niewątpliwie Okres Księstwa Warszawskiego. Jednym z nielicznych reliktów tego okresu w naszym mieście jest cmentarz wojenny, który skrywa szczątki Francuzów sprzed ponad 200 lat. Aby zachować go dla przyszłych pokoleń, wystąpiliśmy do Fundacja ORLEN o środki na jego rewitalizację. Efektem naszych działań było dofinansowanie w kwocie 13 tys. zł na realizację zadania pt. „Napoleońskim szlakiem”. W ramach tej dotacji został oczyszczony teren cmentarza, odnowiono ogrodzenie, posadzono zieleń ozdobną, zamontowano tablicę informacyjną i dwa maszty flagowe z przeznaczeniem na barwy Cesarstwa Francuskiego i Księstwa Warszawskiego.
Podczas uroczystości na cmentarzu Pan Burmistrz podziękował organizatorom za zainicjowanie i przygotowanie uroczystości oraz za pozyskane na ten cel środki finansowe. Druga część ceremonii miała swoją odsłonę w siedzibie Nasielskiego Domu Edukacji i Historii, gdzie jej uczestnicy wysłuchali wykładu dra Stanisława Tyca pt. „Napoleon w Nasielsku, Nasielsk w epoce napoleońskiej”. Nasz przewodnik po historii omówił niebywałe tempo napoleońskich batalii, zwrócił uwagę na stosowaną taktykę przynoszącą wspaniałe zwycięstwa. Spory fragment wykładu dotyczył roli naczelnego wodza armii rosyjskiej Kamieńskoja, który w dniach 22-25 grudnia 1806 r. przebywał w Nasielsku. Omówiony został przebieg bitwy tzw. battle field, straty wojsk francuskich i rosyjskich pochodzące z różnych źródeł tj. francuskich, brytyjskich i rosyjskich, ale też zapisek pamiętnikarskich z omawianej epoki. Prelegent zwrócił uwagę na lokalizację pochówków na gruntach wsi Mazewko, która była wówczas własnością, gen. Antoniego Wągrodzkiego ex adiutanta Stanisława Augusta Poniatowskiego. Omówił też rolę karczmy w Mazewie, która gościła marszałków i generalicję francuską: Davout, Bernadott, Lassale, Marulaz, Lewarys, Morand i Rapp. Wspomniał także o domu nasielskiego burmistrza, w którym odpoczywał sam Bonaparte. Ciekawy wykład dotyczył również wyglądu Nasielska z początku XIX w. widzianego m. in. oczyma naczelnego chirurga Wielkiej Armii barona Percego – autora pamiętników wydanych w Paryżu w 1904 r. Była też mowa o tworzeniu polskiej administracji w okresie Księstwa Warszawskiego, zwrócono uwagę na postać Macieja Żochowskiego nominowanego na burmistrza Nasielska, przez Fryderyka Augusta – Księcia Warszawskiego. Omówiono potencjał gospodarczy miasta, rzemiosło i handel, liczbę ludności i jej skład narodowościowy, rolę Żydów, kleru, mieszczan i drobnej szlachty w czasie szlachty w czasie wojen z Austrią i Rosją. Nie mogło zabraknąć informacji o kantonistach z Nasielska, którzy pod dowództwem płk. Nejmana walczyli pod Raszynem i jako pierwsi weszli do oswobodzonej z rąk Austriaków Warszawy. Była też wzmianka o batalionie 3 pułku piechoty liniowej Księstwa Warszawskiego, którzy w 1807 r. stacjonował w Nasielsku. Na koniec wykładu zaprezentowana została wystawa „Napoleon w Nasielsku 24 XII 1806 r.”
Kończąc, tradycyjnie już zapraszamy do odwiedzin Nasielskiego Domu Edukacji i Historii, aby obejrzeć zgromadzone eksponaty, również te z epoki napoleońskiej.