Łączy nas pamięć

Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Nasielsku włączyła się do kolejnej, edycji akcji społeczno-edukacyjnej Żonkile upamiętniającej 83. rocznicę wybuchu powstania w getcie warszawskim. Akcję tę organizuje corocznie Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN. Data 19 kwietnia, nie jest datą przypadkową, tego właśnie dnia przypada rocznica wybuchu powstania w getcie warszawskim – największego zbrojnego zrywu Żydów podczas II wojny światowej, a zarazem pierwszego powstania miejskiego w okupowanej Europie. Akcji od początku towarzyszy hasło „Łączy nas pamięć", które podkreśla siłę wspólnoty, znaczenie solidarności, potrzebę dialogu ponad podziałami. Głęboko wierzymy, że pamięć o przeszłości jest jedną z nadrzędnych wartości, które nas jednoczą i nadają nam wspólną tożsamość – niezależnie od światopoglądu czy sympatii politycznych.

W trakcie II wojny światowej Żydzi i Żydówki musieli mieszkać w getcie – czyli w odizolowanej część miasta, przeznaczonej dla zamieszkania mniejszości narodowej, etnicznej, kulturowej bądź religijnej, poza którą nie wolno tejże społeczności zamieszkiwać. Panowały tam okropne warunki i żyło się bardzo ciężko. Żydzi bytowali w skrajnie trudnych warunkach: głód, brak wody, katastrofalne warunki sanitarne. Ludzie zmagali się z upałem lub dokuczliwym zimnem, choroby zakaźne rozprzestrzeniały się łatwo. Wielu mieszkańców getta zginęło z głodu, chorób lub zostało zamordowanych. Część mieszkańców getta postanowiła się temu sprzeciwić i rozpoczęła powstanie. Powstanie w getcie warszawskim – bohaterska zbrojna walka żydowskich organizacji bojowych getta warszawskiego z Niemcami toczona od 19.04.1943 do 15.05.1943, największy akt zbrojnego oporu Żydów w czasie II wojny światowej. W wyniku powstania w getcie zginęło i zostało zamordowanych 12 000 Żydów, a większość z 60 000 osób znajdujących się w tym czasie w getcie została wywieziona do obozu koncentracyjnego na Majdanku lub obozów pracy w Poniatowej, Trawnikach i Budzyniu.

Co jest symbolem powstania w getcie? Żonkil stał się od tego czasu symbolem solidarności i pamięci o tragedii warszawskich Żydów. Kwiaty związane są z postacią Marka Edelmana – ostatniego przywódcy Żydowskiej Organizacji Bojowej. W każdą rocznicę powstania otrzymywał żonkile od anonimowej osoby i sam składał żółty bukiet pod Pomnikiem Bohaterów Getta.  Żonkile to nie tylko symbol pamięci, ale też zaproszenie do budowania wspólnoty i dialogu ponad podziałami – w szkołach, bibliotekach i lokalnych społecznościach.