Narodowe Czytanie „Kordiana” Juliusza Słowackiego

W poniedziałek, 23 września br., Miejsko-Gminna Biblioteka Publiczna w Nasielsku, włączyła się do szczytnej, ogólnopolskiej, trzynastej już odsłony akcji Narodowe Czytanie pod Patronatem Honorowym Pary Prezydenckiej.
Akcja Narodowe Czytanie to polska inicjatywa społeczna propagująca znajomość literatury narodowej, podczas której obszerne fragmenty utworów odczytywane są publicznie, również w środkach masowego przekazu. Zapoczątkowana została w 2012 roku przez Prezydenta Polski Bronisława Komorowskiego z okazji 200-lecia Drugiej Wojny Polskiej i najazdu Napoleona na Rosję, podczas którego miał miejsce opisany w „Panu Tadeuszu” Adama Mickiewicza Ostatni Zajazd na Litwie. Publiczne czytanie „Pana Tadeusza” odbyło się 8 września 2012 roku. W 2013 roku w całej Polsce czytaliśmy dzieła Aleksandra Fredry, a podczas następnych edycji przeczytano kolejno: „Trylogię” Henryka Sienkiewicza oraz „Lalkę” Bolesława Prusa. W 2016 roku Para Prezydencka rozpoczęła Narodowe Czytanie „Quo vadis” Henryka Sienkiewicza w warszawskim Ogrodzie Saskim. W 2017 roku lekturą Narodowego Czytania było „Wesele” Stanisława Wyspiańskiego. Akcja Narodowe Czytanie w 2018 roku miała wyjątkowy charakter – w związku z jubileuszem 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości. Wówczas Para Prezydencka zaprosiła do czytania „Przedwiośnia” Stefana Żeromskiego. W 2019 roku lekturą ósmego Narodowego Czytania było osiem nowel polskich. „Balladyna” Juliusza Słowackiego była lekturą dziewiątej odsłony Narodowego Czytania w 2020 roku. „Moralność Pani Dulskiej” Gabrieli Zapolskiej czytaliśmy podczas 10. jubileuszowej odsłony w 2021 roku, „Ballady i romanse” Adama Mickiewicza w 2022 roku, natomiast „Nad Niemnem” Elizy Orzeszkowej w minionym roku.
Lekturą tegorocznej edycji jest dramat romantyczny „Kordian” autorstwa Juliusza Słowackiego. Znaczenie nazwy „romantyzm” pochodzi od łacińskiego słowa „romanus”, czyli krótki utwór. Z francuskiego słowa romantisme powstał dzisiejszy termin romantyzm. Tak właśnie nazwano epokę, w której artyści wyrażali się w poezji, malarstwie oraz muzyce. Romantyzm to epoka literacka, która do dziś wzbudza w wielu czytelnikach przeciwstawne uczucia: od zachwytu po niechęć. Okres ten rozpoczął się w XVIII wieku w Anglii i Niemczech, a w Polsce obecny w ciągu przez blisko połowę XIX wieku. Rok 1822 uznaje się za umowną datę rozpoczęcia epoki w Polsce, zaś zakończenie wraz z upadkiem powstania 1861 r. Tak więc polski romantyzm to czas pomiędzy dwoma wielkim zrywami niepodległościowymi: powstaniem listopadowym a styczniowym. To także czas poezji dwóch polskich wieszczów: Mickiewicza i Słowackiego.
O Juliuszu Słowackim krótko można powiedzieć, że to wybitny polski poeta romantyczny, dramaturg, filozof-wizjoner. Urodził się w 4 września 1809 w Krzemieńcu, a zmarł 3 kwietnia 1849 w Paryżu. Poezja Słowackiego to obok drobnych wierszy również dramaty i tragedie. Utwór ,,Kordian” po raz pierwszy został wydany w 1833r. w Szwajcarii i podobnie jak ,,Nie-Boska komedia" Krasińskiego oraz ,,Dziady" cz. III Mickiewicza jest wielkim dramatem metafizyczno-politycznym. To rozliczenie z polskim powstaniem przeciw zaborcy rosyjskiemu. Zamierzony też był jako poetyckie wyzwanie rzucone Mickiewiczowi. Treść dramatu dzieje się w świecie historycznym i w zaświatach. Postaci realistyczne występują obok symbolicznych, a w centrum problematyki znajduje się klęska powstania listopadowego.
W ,,Przygotowaniu" siły piekielne stwarzają i wysyłają na ziemię przywódców tego powstania. W akcie I tytułowy bohater przeżywa klęskę młodzieńczej miłości. W akcie II podczas podróży doznaje rozczarowania współczesną Europą. W kończącym ten akt wielkim monologu na szczycie Mont-Blanc przemienia się w działacza politycznego, bojownika o sprawę narodu. Akt III dzieje się w przeddzień powstania i prezentuje dyskusję różnych racji, dotyczącą zbrodni dla idei i moralnej oceny przelewu krwi. Opuszczony przez innych spiskowców Kordian zamierza zabić koronowanego właśnie na króla Polski cara Mikołaja, ale opanowany przez Strach i Imaginację okazuje się niezdolny do krwawego czynu. Skazany na śmierć za próbę zamachu prawdopodobnie został uratowany wskutek interwencji księcia Konstantego.
W dramacie Słowacki stworzył jedną z najciekawszych wersji bohatera romantycznego – indywidualisty, rozczarowanego światem, rewolucjonisty uwikłanego w tragiczny konflikt wartości. Dramat jest wciąż obecny w repertuarach teatralnych i jako szkolna lektura.
Na wstępie uroczystości, Jolanta Budziszewska-Rogalska, dyrektor biblioteki powitała zaproszonych gości oraz wszystkich mieszkańców Gminy Nasielsk, którzy postanowili spędzić to przedpołudnie razem z nami i serdecznie podziękowała za przybycie.
Nasze Narodowe Czytanie „Kordiana” Juliusza Słowackiego rozpoczęliśmy zgodnie z akcją utworu, czyli spotkaniem czarownic na Łysej Górze. Przepiękną inscenizację zaprezentowała nam młodzież uczęszczająca do Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku. Następnie w podniosły nastrój naszego Narodowego Czytania, wprowadziła nas Pani Hanna Wróblewska, Zastępca Prezesa Fundacji „Bądźmy Razem, która przedstawiła rys epoki i utworu.
Wśród wyjątkowych gości, którzy uświetnili uroczystość czytaniem i zaszczycili nas swoją obecnością znaleźli się: Pan Radosław Kasiak Burmistrz Nasielska, Pan Marek Maluchnik Sekretarz Nasielska, Pan Marek Gerasik Przewodniczący Rady Miejskiej w Nasielsku, Państwo Radni Rady Miejskiej w Nasielsku, Pani Monika Nojbert Dyrektor Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej oraz radna Powiatu Nowodworskiego, Pani Maria Michalczyk Dyrektor Samodzielnego Publicznego Zakładu Opieki Zdrowotnej w Nasielsku, Pani Hanna Pietrzak Dyrektor Centrum Usług Wspólnych, Pani Lidia Rutkowska Dyrektor Zarządu Gospodarki Komunalnej i Mieszkaniowej, Pani Teresa Skrzynecka Prezes Fundacji „Bądźmy Razem”, założycielka Nasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku wraz ze słuchaczami Nasielskiego Uniwersytetu Trzeciego Wieku, Pani Hanna Wróblewska Zastępca Prezesa Fundacji „Bądźmy Razem”, Pani Anna Głodowska Kierownik działu terapeutycznego w Domu Pomocy Społecznej im. Jana Pawła II w Nasielsku wraz z mieszkańcami, Członkowie Dyskusyjnego Klubu Książki dla dorosłych prężnie działającego przy naszej bibliotece, Pan Albert Jaworski Prezes Lokalnej Grupy działania Zielone Mosty Narwi, Pani Aleksandra Ziółek Koordynator ds. Lokalnej Strategii Rozwoju Lokalnej Grupy Działania Zielone Mosty Narwi oraz Przewodniczącą Koła Gospodyń Wiejskich „Optymiści z klasą” w Ruszkowie, Panie z koła Gospodyń Wiejskich „Optymiści z klasą” w Ruszkowie, Pani Anna Skrzynecka wraz z przedstawicielami społeczności uczniowskiej Liceum Ogólnokształcącego im. Jarosława Iwaszkiewicza w Nasielsku, Pani Ewa Modzelewska Pracownik Filii w Nasielsku Poradni Psychologiczno-Pedagogicznej w Nowym Dworze Mazowieckim.
Podczas uroczystości głos zabrał pan Radosław Kasiak Burmistrz Nasielska, który serdecznie pogratulował pracownikom biblioteki organizacji tego wydarzenia oraz wyraził ogromne uznanie za udział w tej wyjątkowej, szczytnej akcji. Podkreślił również jak ważna w życiu każdego człowieka jest znajomość literatury narodowej. A na zakończenie naszego lokalnego Narodowego Czytania Pan Burmistrz wraz z Panią dyrektor biblioteki wręczyli dyplomy uznania i nagrody zwycięzcom konkursu plastyczno-literackiego „Kordian Juliusza Słowackiego w komiksie” zorganizowanego przez nasielską bibliotekę, a adresowanego do uczniów szkół ponadpodstawowych z terenu Gminy Nasielsk. Celem konkursu było inspirowanie uczniów do działań kreatywnych, rozwijanie aktywności czytelniczej i wrażliwości oraz rozbudzenie wyobraźni, zachęcenie do czytania lektur szkolnych, kształcenie umiejętności przekładu intersemiotycznego tekstu literackiego na komiks, łączenie umiejętności literackich i plastycznych, promowanie uczniów uzdolnionych artystycznie i humanistycznie. Zadaniem uczestników konkursu było stworzenie własnego komiksu (historyjkę opatrzoną tekstem) inspirowany dramatem „Kordian” Juliusza Słowackiego. Praca konkursowa mogła być wierną lub luźną adaptacją wybranej historii z lektury i musiała zawierać co najmniej 6 rysunków - scen. Technika wykonania pracy była dowolna np. rysunek, malunek, wyklejanka, wydruk z programu komputerowego. Główne kryteria brane pod uwagę przy ocenie prac to: fabuła (trafność nawiązania do książki, spójność opowieści, ciekawa lub humorystyczna akcja), postacie (ich powtarzalność, rozpoznawalność), sceneria (zmieniające się miejsca zdarzeń), narrator i dialogi (niedługie, potrzebne wypowiedzi narratora mieszczące się w dymkach, zrozumiałe dialogi bohaterów, teksty zapisane z troską o poprawność ortograficzną, interpunkcyjną i językową), sposób wykonania (spełnienie kryterium długości, czytelność, estetyka właściwy układ okienek). We wtorek, 17 września komisja w składzie: Pani Marta Czarniecka, główny specjalista w Wydziale Organizacji i Promocji Urzędu Miejskiego w Nasielsku, Pani Izabela Mazińska, kustosz i Pani Jolanta Budziszewska-Rogalska Dyrektor MGBP wyłoniła zwycięzców.
Lista nagrodzonych osób przedstawia się następująco:
I miejsce: Natalia Zghoba, Maja Barańska, Magda Wodyńska, Wiktoria Cieślińska, Wiktoria Zawadzka, Zofia Smolińska, Amelia Jaskulska,
II miejsce: Wiktoria Cichocka, Alicja Szymańska, Nadia Choromańska,
III miejsce: Wiktoria Brodzikowska, Wiktoria Kalewska,
Wyróżnienie: Filip Pietrzak, Wiktoria Królak, Jakub Ciosek, Martyna Tarwacka, Kinga Winnicka.
Serdecznie dziękujemy wszystkim, którzy wzięli udział w konkursie, a laureatom konkursu serdecznie gratulujemy i życzymy kolejnych sukcesów.
Zapraszamy do biblioteki, wszystkie chętne osoby z własnymi egzemplarzami „Kordiana” Juliusza Słowackiego, w celu zaopatrzenia ich w okazjonalną pieczęć z tegorocznej odsłony Narodowego Czytania. Już dzisiaj pragniemy poinformować Państwa, że na lekturę kolejnej edycji wybrano twórczość Jana Kochanowskiego.
Zadanie to dofinansowane zostało w ramach Gminnego Programu Profilaktyki i Rozwiązywania Problemów Alkoholowych oraz Przeciwdziałania Narkomanii.